Bilimsel Metinler Neden Objektif Yazılır? Objektifa

Bilimsel metinler okuduğumuzda ciddi, genel geçer ifadeler ve ‘-mektedir’, ‘-maktadır’ veya ‘-dır’, ‘dir’ gibi yüklemleri olan cümlelerle sık karşılaşılır. Cümlelerde süslü bir anlatım olmaz. Sade, kısa ve öz olarak ne anlatılıyorsa ona yer verilir. Konu fazla uzatılmadan, sözcüklerin mecazi değil genellikle temel (sözlük) anlamlarına yer verilir. Buradaki durumun temel nedeni objektif olmaktır.

Objektif ifadeler yazarının duygularını, düşüncelerini, taraf olduğu öznel konularını, anılarını vb. şahsi konulardan arınmış ifadeler olduğundan bilimsel metinlerdeki bilgi aktarımı objektif biçimde aktarılır.

Bilimsel Metinlerde Objektif Olmanın Gereklilikleri

Bilimsel metinlerin yazarları alelade kişiler değildir. Her bilimsel metin ilgili bilimin mensubu olan uzman kişi tarafından kaleme alınır. Bu metinlerde; bireyin araştırmak istediği veya test ettiği konunun ne olduğu, neden bunun test edildiği, deney veya test sonuçlarının ne olduğu ve bu sonuçlara göre çıkarımın ne olduğu şeklinde bilgi akışı ve düzen vardır.

Bu düzeni en iyi biçimde korumak objektif cümle yapısı sayesinde mümkün olmaktadır. Bilim daima tarafsız olmalıdır. Aksi halde taraflı ifadeler test edilemeyebilir veya yalnızca konuya tek yanlı bakmayı sağlayacağından ‘gerçeğin’ öğrenilmemesine yol açabilir. Gerçek ancak konuya objektif bakılarak anlaşılır. Çünkü bireyler en basit ifade ile tarafı oldukları konular, hayat tecrübelerinden yaptıkları çıkarımlar, bir hususa karşı hissettikleri duygularda yanılabilirler. Bireyin yanılıp yanılmadığını öğrenmesinin tek yolu tarafsız, objektif hareket etmesi ve kontrollü deneyler gerçekleştirmesi ile mümkündür.

Bilimsel Metinlerin Amacı

Bilimsel metinlerde objektif olmanın öneminden söz ettikten sonra bu metinlerin neden yazıldığına bakalım. Bu metinlerdeki temel amaçlar; dünyayı tanımak, insanları tanımak, canlı dünyasını keşfetmek, insanın hayatını kolaylaştırmak, merak duygusunu tatmin etmek gibi hedeflerdir.

Bilim insanları hazırladıkları metinlerle kendi çalışmalarını diğer tüm bilim dünyasına veya bazen de halka duyurma amacı güderler. Her çalışma halka yayımlanmayabilir veya halk okuduğunda mesleki terimlere hakim olmadığından her ifadeyi anlamayabilir, yanlış anlayabilir. Her türlü durumda da nerede yayınlanırsa yayınlansın bilimsel metinlerde değişmeyen gerçek yazıların objektif olmasıdır.

Bilimsel Metinlerin Genel Özellikleri

Bilimsel metinlerin tek taşıması gereken özellik objektif olmakla sınırlı değildir. Bununla birlikte bazı genel özellikler de bulunmalıdır. Bu özelliklere örnek olarak şu unsurları sıralayabiliriz:

·         Açık ve anlaşılır bir dil kullanılmalıdır.

·         Ortaya atılan düşünceler bilimsel temellere dayandırılır ya da verilerle, kanıtlarla desteklenir.

·         Başka bilim insanlarının da aynı koşulları oluşturup yazılanları tekrarladığında aynı sonucu elde etmesi beklenir.

·         Genellemelerden mümkün olduğunca kaçınılır. Bunun nedeni genellemeler çok geniş kapsamlı ifadeler olduklarından haklarında veri, kanıt ortaya koymak oldukça zordur. Örnek olarak bir çalışmada ‘çocukların neden ağladığı’ gibi genel bir ifadeyi araştırırken belki uzun yıllara yayılan çalışmalarla dahi sonuca ulaşmak mümkün olmayabilir. Ancak ‘3 yaşındaki çocukların acıktığında neden ağladığı’ gibi spesifik unsurları araştırmak ve sonuca varmak çok daha kolay olacaktır.

·         Resmi bir dil kullanılır. Metindeki ifadeleri bilim insanları okuyacaktır ve bilim dünyasının kendine özgü bir ciddiliği vardır.

·         Mantıklı, tutarlı cümleler sistematik bir şekilde metne eklenmelidir. Birbiri ile çelişen ifadeler bilim insanının yaptığı çalışmaya duyulan güveni sarsacaktır. Mantık dışı ifadeler, bilimin ilgi alanına girmeyen konularda da yine beklenilen kriterleri sağlayan bir bilimsel metin ortaya çıkmayacaktır.

·         Kaynakça ve atıflardan yararlanılır. Bilimsel metinler için APA, MLA gibi çeşitli atıf sistemleri düzenlenmiştir. Atıf ile kast edilen cümleler diğer bilim insanların çalışmalarından bahsetmek veya direkt olarak başka insanların kurduğu bir cümleyi alıntılarken cümlenin kime ait olduğunu belirtmektir. Araştırmada kullanılan kaynakları belirtmek de önemlidir. Aksi halde dürüst bir çalışmadan söz edilemez.