Hukukta objektiflik adaletin sağlanabilmesi için vazgeçilmez bir ilkedir. Hukuk sistemi, bireyler arasındaki uyuşmazlıkları çözerken kişisel duygu, düşünce ve önyargılardan arınmış bir değerlendirme süreci yürütmek zorundadır. Aksi halde verilen kararlar keyfi hale gelir ve toplumun adalet sistemine olan güveni zedelenir. Objektiflik, hukukun herkes için eşit uygulanmasını güvence altına alan bir unsurdur.
Hukukta Objektiflik Neden Önemlidir?
Yargı sürecinde hakimlerin ve savcıların tarafsız olması hukuk devletinin temel şartlarından biridir. Üstelik bu ilke anayasal düzeyde güvence altına alınmıştır. Yargı yetkisinin bağımsız ve ‘tarafsız’ (objektifa) mahkemelerce kullanılacağı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında açıkça belirtilir. Bu düzenleme sayesinde kararlar kişisel kanaatlerle değil, hukuki normlara ve delillere dayandırılır. Böylece hukuki güven korunmuş olur.
Objektiflik, delillerin değerlendirilme aşamasında da büyük önem taşır. Bir davada sunulan kanıtlar tarafların kimliğine, sosyal statüsüne ya da kişisel özelliklerine göre değil; hukuki geçerliliğe ve ispat gücüne göre incelenmelidir. Aksi halde kanun karşısında herkesin eşit olması ilkesi ihlal edilmiş olur. Hukukun temel prensiplerinden biri olan ‘kanunun önünde her bireyin eşit olması’ ancak ve ancak objektif yaklaşım sayesinde hayata geçirilebilir.
Hukukta objektiflik aynı zamanda gerekçeli karar yazımında da kendini gösterir. Mahkemeler kararlarını açık, anlaşılır ve hukuki dayanaklara bağlı şekilde ortaya koyar. Kararın hangi normlara ve hangi delillere dayanılarak verildiğini açıkça belirtir. Bu sayede tarafların kararı denetim hakkı ve üst mahkemelerin inceleme yetkisi güçlenmiş olur. Böylece yargılamanın şeffaflığı artar.
Toplumda adil, huzurlu ve güvenli bir ortam hakim olur. Bir ülkedeki bireylerin kendilerini uğrayabilecekleri zararlara karşı devletin onları korudukları güvencesi ile yaşadıkları yer ile kendini herhangi bir durumda zarar gördüğünde yalnız hissettiği bireylerin yaşadığı ülkelere bakıldığında insanların hayat kalitesinde ciddi bir farklılık gözlemlenecektir.
Yorumlar