Objektif Ne Demek? Objektifa ne anlama gelir - Objektifa

Objektif Ne Demek? Fransızca bir kelime olan ‘objektif’ kelimesi kullanıldığı bağlama göre farklı anlamlara gelebilir. İlk akla gelen temel anlamı ‘nesnel’ anlamıdır. Nesnelden kast edilen ‘ilgili konuya duyguları karıştırmamak, hiçbir tarafı tutmamak, kararını önyargısız ve taraf tutmayacak şekilde bildirmek gibi anlamlardır.

Bu tip ifadeler karşımıza en çok haber metinleri, akademik makaleler, bilimsel araştırmalar, tarif veren kitaplar, sağlık konulu yazılar, tarih yazıları gibi yerlerde çıkmaktadır. Örnek olarak ‘Yapılan deneyin sonucunda görüldüğü üzere uykunun insan sağlığı üzerinde oldukça önemli olduğu görülmektedir.’ gibi bir ifade nesneldir. Nesnel ifadelerde belirtilen konunun bilimsel veya tamamen gerçek olayın olduğu gibi aktarımı gibi verilerden yararlanılır. Çünkü bu aktarımda insan duygularına ve değer yargılarına vb. öznel ifadelere yer yoktur.

Objektif ifadesinin bir diğer anlamı da bağlam fotoğrafçılık, dürbün gibi mercek içeren bir nesne ise bu nesnenin tek veya birden fazla merceğinin olduğu alan kast edilmektedir.

Objektifa ise, haberlere A gözünden bakmak anlamına gelir.  Tarafsız bir haber ancak objektifa ile mümkündür.

Magazin veya haber kanallarında sıklıkla duyduğumuz ‘objektiflere yakalandı’ ifadesi örnek olarak, habercilerin çekim yaptığı kameraların mercek bölümü olan objektiften türetilmiş bir ifadedir.

Objektif Cümlelerin Özellikleri

Bir ifade okunduğunda her okur tarafından aynı şekilde anlaşılıyorsa bu cümlenin veya ifadenin objektif gerçeklikle ilgili olduğunu gösterir. Cümleler üzerinden örnek verildiğinde objektif cümlelerin nasıl kurulduğu çok daha net anlaşılacaktır:

·         Türkiye’nin farklı bölgelerinde dört mevsimin aynı anda yaşandığı dönemler vardır.

·         Su 100 santigrat derecede kaynar.

·         500 gram yarım kilograma denk gelir.

·         Ay Dünya’nın tek uydusudur.

·         Ay Güneş’ten aldığı ışığı dünyaya yansıtır.

·         Yağmur yağarken güneş ışığı su damlacıklarına yansıyarak kırılır ve gökkuşağı oluşur.

·         Dün gerçekleşen kazada otobanda yaralanan vatandaşın kimliği henüz tespit edilemedi.

·         Otobüs kazasında yararlıların durumunun kritik olduğu hastaneden gelen bilgi ile öğrenildi.

·         29 Ekim 1923 yılında ülkemizde Cumhuriyet ilan edilmiştir.

Objektif Olmayan İfadeler

Objektif ya da nesnel olan ifadelere örnek verdikten sonra objektifin zıddı olan öznel veya subjektif ifadelerine de bakılmalıdır. Bu sayede objektif cümleler kurmak isteyen bir bireyin hangi ifadelerden kaçınması gerektiği daha net anlaşılacaktır.

Bu ifadelerin en önemli özelliği ‘kişiden kişiye’ farklılık göstermesidir. Bir kimse kendi hayat görüşü hakkında bilgi verirken, anılarından söz ederken, herhangi bir duyumuna kendi değerlendirmesini getirirken, hayat görüşünü anlatırken, kendi duygu ve düşüncelerinden söz ederken öznel (subjektif) veya başka bir deyişle objektif olmayan ifadeler kullanır.

Objektif cümlelerin herkes tarafından okunduğunda, duyulduğunda vs. aynı şekilde algılandığından söz etmiştir. Öznel cümleler ise farklı insanların aynı kelime veya cümleleri farklı şekillerde algılamasına yol açabilecek, taraflı ve yoruma açık cümlelerdir.

Objektif Olmayan Cümlelere Örnekler

Objektif olmayan, öznel nitelik taşıyan cümlelerden bazılarını şu şekilde örneklendirebiliriz:

·         Yarınki sınavda galiba soruların çoğunu çözemeyeceğim.

·         Bence en güzel yemek makarna.

·         Şu an radyoda çalan şarkı, benim en sevdiğim şarkı.

·         Bugün kendimi çok iyi hissediyorum.

·         Bana göre insanlar mesleklerini ebeveynlerinden bağımsız olarak kendileri seçmeli.

·         Akşamki korkunç haberi duydun mu?

·         Ben beni üzse bile doğru bildiğim şeyi yapmaktan vazgeçmem.

·         Makarna suyunu kaynatırken içine yağ konulmasını saçma buluyorum.

Bu ifadelerde görüldüğü üzere bireyler tamamen kendilerine ait duygu ve düşüncelerden söz etmektedir. Öznel ifadelerde en çok rastlanan ifadeler: bence, bana göre, düşünüyorum, sanırım, istemiyorum, benim fikrim vb. kalıplardır. Objektif cümleler kurulurken bu ifadelerden uzak durulması gerekmektedir. Aksi halde yazının tonu olması gereken ciddiyet ve tarafsızlıktan uzak kalacaktır. Bu durumda objektifliğin amacı olan aktarılan ifadelerin ‘herkes tarafından aynı algılanması’ beklentisi zarar görebilir.