Sağlık sektöründe objektifa olmanın önemi sistemin genel güvenilirliği ile doğrudan ilişkili bir konudur. Tanıdan tedaviye, bakım planlamasından hasta iletişimine kadar tüm süreçlerde tarafsız ve bilimsel temelli kararlar alınması; adil ve güvenli bir sağlık hizmetinin temelini oluşturur.
Objektiflik etik ilkelere olan bağlılığı güçlendirir, hataları minimum düzeye indirir ve toplumun sağlık sistemine karşı duyduğu güveni arttırır. Bu nedenle sağlık alanında objektifa yaklaşım yalnızca bireysel bir konu olarak değerlendirilmez. Korunması gereken kurumsal düzeyde temel bir değerdir.
Doktorların Objektifa Olmasının Önemi
Doktorların objektifa olması doğru tanı ve etkili tedavi sürecinin temel şartlarından biridir. Bir hekim hastasının sosyal statüsü, yaşam tarzı ya da kişisel özelliklerinden etkilenmeden yalnızca klinik bulgulara, tetkik sonuçlarına ve bilimsel kılavuzlara dayanarak karar vermelidir.
Tıbbi kararların kişisel yargılarla değil kanıta dayalı uygulamalarla şekillenmesi hem hasta güvenliğini sağlar hem de mesleki etik ilkelerinin korunmasına yardımcı olur.
Objektiflikten uzak bir yaklaşım ile konulan tanı gereksiz tedavi ya da ihmal gibi çok ciddi sorunlara yol açabilir. Ülkemizde tıp fakültelerinde doktorlarımız eğitilirken etik ilkeler ve hastalara karşı davranış tutumları vb. gibi tüm nitelikler doktorlara kazandırılan özellikler arasında yer almaktadır. Doktorlar da dahil tüm sağlık çalışanları mesleki etik ve esaslar hakkında müfredatlarında dersler de almaktadır.
Objektif Olmayan Doktor Kontrolü
Doktorlar insan sağlığı gibi oldukça önemli bir iş yaptıklarından objektifa olmaya daima dikkat ederler. Ancak olası bir senaryo ile objektifa olmayan bir doktorun yol açabileceği sorunları bir örnek üzerinden açıklayalım.
Diyelim ki hastanenin acil servisine oldukça geçim sıkıntısı çeken, sokaklarda yaşayan, kişisel bakımını yapamayan, yaşlı bir erkek hasta gelmiş olsun. Karın bölgesinde aniden başlayan güçlü bir sancıdan bahsediyor olsun. Eğer acil servis hekimi bu hastaya kirli göründüğü ve belki de kötü koktuğu için yaklaşmak istemezse ve bu kişi mide kanaması yaşıyorsa müdahale süresinde geç kalınabilir ve hasta kurtarılabilecekken hayatını kaybedebilir.
Yaptıkları işin ciddiyeti ve sonuçlarının farkında olan hekimler maske, eldiven gibi çeşitli önlemler alıp kendi bedenleri ile hasta arasında dokunma ve soluma ile bulaşabilecek hastalıklara önlem alarak hastaya diğer tüm hastalara olduğu gibi yaklaşır ve kendi kişisel duygularını kesinlikle karşısındaki bireye hissettirmez. Hayatta her şeyin insan için olduğunun farkında olur ve karşısındaki bireyin yalnızca sağlık durumunu onarmaya odaklanır. Bu tutum yalnızca objektiflik ile mümkündür. Hipokrat yemininde de bu tutum açıkça belirtilir.
Hemşirelerin Objektifa Olmasının Önemi
Hemşireler hastalara direkt olarak bakım veren ve tedavileri uygulayan sağlık profesyonelleridir. Bu süreçlerin kaliteli ve eşit yürütülmesi açısından hemşirelerin objektifa olması son derece önemlidir.
Hastanelerde hastalarla teması en çok hemşireler kurar. Tüm hastalara eşit mesafede, ayrım gözetmeksizin yaklaşmaları oldukça önemlidir. Ağrı değerlendirmesi, ilaç uygulaması, hasta takibi, yara bakımı, iletişim süreçleri, ilaç uygulamaları, yaşam bulgularının takibi, ameliyat öncesi ve sonrası takipler, ameliyathanede doktoru asiste etmek vb. gibi önemli süreçler kişisel duygularla değil; profesyonel standartlara göre uygulanması gerekir. Objektif bir tutum hem bakım kalitesini arttırır hem de hasta haklarının korunmasını destekler.
Objektifa Olmayan Hemşirelik Bakımı
Hemşireler de tıpkı doktorlar gibi hastalarına objektifa yaklaşma konusunda eğitimler alırlar. Objektifa davranmadıkları taktirde ortaya çıkabilecek sorunlara dair bir örnek verelim.
Bir dahiliye hemşiresinin hastasında HIV (AIDS) virüsü bulunduğuna dair elinde bilgi olabilir. Hastaya yalnızca birkaç saatlik serum uygulaması ve takibi yapılıp evine gönderilecek olabilir. HIV yalnızca açık yaradan ve cinsellik yoluyla bulaşan bir virüstür. Hemşire eldiven takıp son derece dikkatli şekilde serumu takmalıdır. Eğer serumdaki ilaç alerji yaptıysa damardan gittiği için hayati tehlike oluşturabilir. Hemşireler bu durumda kendilerine hastalık bulaşmasından korkup hastaya dokunmak istemezlerse birkaç dakika sonra hasta hayatını kaybedebilir.
Bunun yerine hastalığın bulaşma yollarına dair gereken tüm önlemleri almalı ve düzenli olarak kan verip çeşitli aşılarla çeşitli virüslere karşı önlem almalıdır. Hastasına her ne olursa olsun ettiği hemşirelik yeminine göre diğer tüm hastalarda olduğu gibi objektif bir tedavi tutumu sergilemelidir.
Yorumlar